پنجشنبه, 31 خرداد 1397

امور منابع آب ری

 

 

مدیر امور منابع آب ری

  نام:

سید مجید

نام خانوادگی:

حیاط شاهی

تلفن:

55963734

55963735

فاکس:

55976068

پست الکترونیک:

aberey@thrw.ir

تحصیلات:

لیسانس زمین شناسی

 

 

 

معرفی امور

 

 

 

1-  معرفی شهرستان ری و امور منابع آب

 

1-1 معرفی منطقه:

 

منطقه ری یا چنانکه در متون باستانی از آن بنام "رگه" ، "راگا" و "مسمغان" یاد شده و به گواه گزارش سیاحان عهد طهماسب صفوی تهران(دهی در کنار آن بوده که مردمش در زیرزمین زندگی میکرده اند) از آغاز تاریخ شناخته شده تمدن انسانی در فلات ایران و یا حتی در مرز دوران ، اساطیری به گواه متن اوستا و قدیمی ترین متون قبل از اسلام ، منطقه ای آباد با خاک زرخیز شناخته میشده که در گذر تاراج روزگاران و ایلغارها و یورش های سبوعانه و حوادث مهیب طبیعی (سیل ها و زلزله ها) رفته رفته از اهمیت آن کاسته شده و دیگر امروز اهمیت ژئوپولوتیک و نقش مفصل و رباط تمدن های غربی ، شرقی ، جنوبی و شمال فلات ایران که به مدت حداقل 2300 سال را بعهده داشت ، از دست داده است.

در تقسیم بندی جغرافیایی سیاسی کنونی کشور،شهرستان ری به مرکزیت شهرری به وسعت 2070 کیلومتر مربع در جنوب شهرستان تهران، شرق شهرستان های اسلام شهر، رباط کریم،غرب شهرستان پاکدشت و ورامین و شمال استان قم واقع گردیده است.

اصلی ترین خطوط ارتباطی استان های جنوب و شرق کشور اعم از جاده ای و ریلی از این شهرستان عبور مینماید و بزرگترین فرودگاه بین المللی و شهر صنعتی و پالایشگاه کشور در این شهرستان که به سطح  فرمانداری ویژه ارتقاء یافته، قرار دارند.جمعیت این شهرستان برابر جدیدترین آمار800500 نفر میباشد و شامل 5 بخش مرکزی،خاوران،قلعه نو،کهریزک و فشافویه و شهرهای ری، خاور شهر، قیامدشت ، باقر شهر، کهریزک و حسن آباد می باشد.

 

1-2- معرفی امور

تاریخچه تشکیل امور:

 

اداره منابع آب شهرستان ری از اردیبهشت ماه سال 1387 رسماً افتتاح و شروع به فعالیت نمود. این اداره از امور آب تهران بزرگ که تا تاریخ مذکور متولی وظایف سازمانی محسوب میگردید ، منتزع شده است. طی سالهای 1385 تا اردیبهشت ماه 1387 و با توجه به سیاستگذاری شرکت دفتر نمایندگی ری مربوط با امور آب تهران بزرگ ماًموریت های هماهنگی آب شهرستان را بعهده داشت.

شروع به کار اداره منابع آب شهرستان ری با 9 نفر پرسنل بوده و در حال حاضر افراد شاغل در این اداره 38 نفر می باشند. که در واحدهای مدیریت ، روابط عمومی ، حفاظت منابع آب سطحی و زیرزمینی ، بازرسی و نظارت ، بایگانی و دبیرخانه ،اداری مالی ، درآمد و حق النظاره ، طرح احیا و تعادل بخشی ، دفتری ، حقوقی ، بانک اطلاعات ، نقلیه ، خدمات و انتظامات و سامانه ساماب  مشغول به کار هستند.

ساختمان اداره قبلاً استیجاری بوده ولی در بهمن ماه سال91 ساختمان کنونی خریداری گردید و در اسفند ماه همان سال به ساختمان خریداری شده نقل مکان صورت گرفت و از اول سال 92 تاکنون کارکنان در ساختمان جدید مشغول به کار هستند.

 

 

شرح وظایف اصلی

 

1- کنترل ونظارت بر استحصال آب از منابع آبهای سطحی و زیر زمینی وجلوگیری از بهره برداری غیر مجاز .

2- نظارت برحسن اجرای ضوابط مربوط به قانون توزیع عادلانه آب .

3- رسیدگی به شکایات و اعتراضات واصله .

4- رسیدگی به تخلفات و برخورد قانونی با متخلفین براساس قوانین جاری .

5- بررسی و نظارت برعملکرد شرکتهای حفاری و جلوگیری از حفاریهای غیر مجاز .

6- انجام کنترلهای لازم به منظور جلوگیری از تجاوز به حریم و بستر رودخانه ها ؛انهار و شبکه آبیاری.

7- صدور مجوزهای مربوطه در چهارچوب ضوابط و مقررات.

8- همکاری با دفتر مطالعات در تهیه بیلان هیدرولوژی و هیدروژئولولوژی با استفاده از اطلاعات منابع آبهای سطحی و زیر زمینی .

9- دریافت حق و حقوق دولتی و حق النظاره متعلقه وفق قانون و مقررات جاری .

10- ایجاد ارتباط و هماهنگی با مقامات محلی و شرکت در جلسات فرمانداری و سایر ادارات .

11- بررسی و تنظیم  گزارشات تحلیلی و ارائه راه حلهای لازم جهت افزایش کارائی واحد تحت مدیریت .

12- تهیه گزارشات ماهیانه و سالانه از طریق جمع آوری اطلاعات و تلفیق آمارهای اخذ شده .

13- نظارت بر برداشت آب رودخانه ها؛انهار طبیعی و قنوات بر اساس پروانه های صادره  .

14- بررسی و نظارت بر فعالیت شرکت های حفاری و جلوگیری از عملیات حفاری غیر مجاز  .

15-اقدامات حقوقی و قضائی در جهت برخورد قانونی با تخلفات مرتبط با منابع آب اعم از سطحی و زیر زمینی .

16-انجام اقدامات لازم جهت شناسائی عوامل آلوده کننده منابع آبی و پیگیری جهت رفع آلودگی در قالب دستور العملهای مربوطه .

17- انجام سایر وظایف مرتبط با امور محوله در حیطه قوانین ؛مقررات؛ مسئولیتها و اختیارات.

 

 

آمار و اطلاعات پایه 

اقدامات و فعالیت های ویژه امور آب شهرستان ری

 

علاوه بر مسئولیت ها و اختیارات و وظایف عمومی ابلاغ شده در حوزه حفاظت و صیانت از منابع آب سطحی و زیرزمینی در محدوده سیاسی شهرستان ری به وسعت 2070 کیلومتر مربع از دشت ممنوعه بحرانی تهران،کرج و دشت محدوده دریاچه نمک که در شرح وظایف ادارات تابعه ذکر شده است.

اداره منابع آب شهرستان ری ناظر به شرایط حاکم ویژه هیدرولوژیک و هیدروژئولوژیک و مدیریت تقسیم و توزیع و تنسیق در سازه های آبی احداث شده ، و برنامه های حذف و جلوگیری از استفاده از آبهای نامتعارف و آلودگی اراضی ، به فعالیت در امور مشروحه ذیل نیز پرداخته است.

1-پروژه پائین انداختن سطح آب زیرزمینی در جنوب دشت تهران،حفر 30 حلقه چاه و بهره برداری از این چاهها در اراضی زیرکشت با فاضلاب خام و آلوده.

2- امحا و انهدام انهار و بندهای انحرافی مربوط به توزیع فاضلاب و آبهای نامتعارف.

3- مدیریت بر تشکیل نظام بهره برداری و تشکل های حقابه بران در روستاهای تحت پوشش.

4- تعیین تکلیف نحوه وچگونگی بهره برداری از سد شهید کلانتری( فشافویه)با توجه به عقد تفاهم نامه سه جانبه همکاری در مدیریت بر منابع آب سد فشافویه.

5- مدیریت بر نحوه استفاده از چاههای کانال ورامین- گرمسار و انعقاد تفاهم نامه با بهره برداران در بخش خدمات و صنعت و آب شرب روستائی.

6-احداث حوضچه موقت جهت ذخیره پساب مازاد تصفیه خانه جنوب تهران.

 

 

3-اطلاعات پایه شامل منابع آب سطحی و زیرزمینی و به تفکیک شهرستان محدوده عملکرد

 

3-1- حوزه جغرافیایی امور منابع آب شهرستان ری منحصراً منطبق بر حوزه سیاسی فرمانداری ویژه شهرستان ری می باشد .

 

3-2- دشتها و محدوده های مطالعاتی واقع در حوزه عملکرد امور منابع آب ری

 

 2070 کیلومتر مربع عرصه پهناور حوزه عملکرد این امور شامل محدوده های مطالعاتی در دشتهای پنجگانه به شرح ذیل میباشد .

الف- محدوده مطالعاتی دشت تهران – کرج ، کد 4133

ب- محدوده مطالعاتی دشت ورامین  ،    کد  4134

ج – محدوده مطالعاتی دشت دریاچه نمک  ، کد   4101

د – محدوده مطالعاتی دشت زرند ساوه ، کد  4102

هـ -  محدوده مطالعاتی قطعه 4 ، کد  4103

 

3-3 منابع آب زیرزمینی

 

الف قنوات :

 

بررسی سوابق آماری و مطالعاتی قنوات جنوب تهران از دوره آماری سال 1350 تاکنون ، وجود تعداد یکصدودوازده (112) رشته قنات در شهرستان ری را نشان می دهد . و وفق آخرین آماربرداری منابع آب سال 1390 قنوات دایر و آبدار شهرستان به تعداد 40 رشته و مجموع آبدهی 1350 لیتر در ثانیه ،  با تخلیه سالیانه 42573600 مترمکعب می باشد .

شایان ذکر است قنوات دائر و آبدار فعلی شهرستان ری تماماً در مسیر تغذیه از رودخانه های سرخه حصار ، کن و مسیل فیروزآباد واقع شده اند . این قنوات را می توان تحت تاثیر و تغذیه مجموعه فاضلاب و جریانهای سطحی و زیرزمینی شهر تهران تلقی نمود .

 

ب چشمه ها:

 

آخرین آماربرداری سراسری منابع آب (سال 1390) تعداد دو دهنه ( باب) چشمه دائر را در شهرستان ری نشان می دهد .

1-چشمه علی ، یا چنانچه در قدیمی ترین متون مکتوب زرتشتی از آن بنام (نهر سورن) یا (نهرکارن) یادشده ، از قدیمی ترین منابع آب شناخته شده در ایران مرکزی و منطقه ری می باشد . محل این چشمه در اراضی دولت آباد شعاع السلطنه و نقطه برخورد (کنتاکت) بیرون زد آهکی – مارنی دژ رشکان با آبرفت جنوب تهران واقع شده و دبی چشمه در سال 1389 برابر با 171 لیتر در ثانیه ثبت گردیده است . نهر اصلی منشعب از این چشمه بنام نهر علائین به شبکه ای از انهار فرعی منقسم شده و اراضی علائین و عماد آور را جنوب شهر ری مشروب می نماید.

2- چشمه گنداب ، در اراضی محمدآباد فشافویه با رسوبات گوگردی و دبی (5/1) یک و نیم لیتر در ثانیه می باشد.

 از ذکر اسامی چشمه های فصلی و غیردائم واقع در ارتفاعات ، کوههای سه پایه تهران ، آرادکوه ، کوه مره و کوه آدمگیر و چشمه های کوچک زهکش در مسیر رودخانه های جنوبی شهرستان ، خودداری گردید.

تخلیه سالیانه دو دهنه چشمه فوق الذکر برابر با 5439960 متر مکعب می باشد .

 

ج) چاهها

 

مجموع تعداد چاههای حوزه عملکرد شهرستان ری اعم از پروانه دار و یا غیرمجاز 2547 حلقه می باشد .

1-چاههای پروانه دار یا مجاز مجموعاً به تعداد 1157 حلقه برابر جدول مشروحه ذیل می باشد :

 

ردیف

نوع مصرف مجاز

تعداد چاه (حلقه)

تخلیه سالیانه (مترمکعب)

1

کشاورزی

655

145715540

2

صنعت

183

19265099

3

خدمات وفضای سبز و ماده 5 قانون

211

23525187

4

شرب شهری و روستایی

106

27403200

5

آبزیان

2

507600

جمع

1157

216416626

 

 

2- چاههای فاقد پروانه (غیرمجاز) مجموعاً به تعداد 1390 حلقه به شرح ذیل می باشند.

 

ردیف

نوع مصرف

تعدادچاه (حلقه)

تخلیه سالیانه (مترمکعب)

1

کشاورزی

680

55520640

2

صنعت و خدمات

710

4686000

جمع

1390

60206640

 

 

توضیحات :

-تعداد 580 حلقه چاههای فرم یک و پنج ثبت نام شده در سامانه تعیین و تکلیف در آمار فوق لحاظ گردیده است .

-چاههای پرشده و امحاء شده از ابتدای اجرای طرح احیاء و تعادل بخشی آبخوان 205 حلقه بوده است .

 

وضعیت بهره برداری ازمنابع آب زیرزمینی اعم از مجاز و غیرمجازدر حوزه عملکرد شهرستان ری

 

ردیف

نوع منبع آبی

تعداد

تخلیه سالیانه (مترمکعب)

1

چاهها

2547 (حلقه)

276623266

2

قنوات

40 (رشته)

42573600

3

چشمه ها

2  دهنه

5439960

جمع

324636826

 

 

4-3-منابع آب سطحی    

 

دراین بخش رودخانه ها ، رودخانه های فصلی ، مسیلها، کانالها ، انهارطبیعی ، سدها  و بندها  معرفی می گردند:

الف – رودخانه ها و رودخانه های فصلی واقع در حوزه عملکرد شهرستان ری از جنوب به سمت شمال عبارتند از :

رودخانه های شور، سیاب، شادچای، کرج ، کن، سرخه حصار و رودخانه شور قرچک (جاجرود ) که مشترک است بین دشت تهران –کرج و دشت ورامین (مرز جغرافیای سیاسی شهرستان ری و ورامین )

 

 

نام رودخانه

طول بازه در حوزه عملکرد ری (کیلومتر)

مطالعات تعیین بستر و حریم (کیلومتر)

آگهی عمومی

(کیلومتر)

میله گذاری

(کیلومتر)

شور

حوزه دریاچه نمک

4/59

4

-

-

سیاب

6/22

-

-

-

شادچای

3/9

-

-

-

کرج

55

55

-

-

کن

26

26

26

15

سرخه حصار

33

33

33

-

جاجرود(شورقرچک)

مشترک با امورآب ورامین

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

ب مسیلها، کانالها و انهار طبیعی و انهار سنتی اصلی

این دسته از منابع آب سطحی شهرستان عمدتاً به ترتیب از موقعیت جنوبی به سمت شمال عبارتند از :

مسیل یا نهر طبیعی مافتون که ادامه نهر زهتابی و خروجی دوم آبهای سطحی تهران می باشد، مسیل فیروزآباد (قوچ حصار) ، نهر طبیعی فیروزآباد که دو منبع اخیرالذکر از گذشته حقابه روستای فیروزآباد و قلعه نو را از رودخانه کن و آب قنات فیروزآباد ( تخریب شده ) منتقل می نمودند. از حدود سالهای 1350 این مسیل و نهر ، هرزآب محدوده مرکزی و شمالی تهران را بدون ورود به تصفیه خانه جنوب تهران از خود عبور می دهند . کانال ورامین گرمسار که از تصفیه خانه جنوب تهران پساب تولید شده را به اراضی شهرستانهای پاکدشت و ورامین منتقل می کند( جایگزین حقابه ورامین از رودخانه جاجرود ) . مسیل های چهل قز و لپه زنک که از ارتفاعات کوههای معروف به سه پایه تهران و ترکمن ده  به سمت جنوب و بزرگراه امام رضا (ع) جریان دارند.

علاوه بر انهار طبیعی مذکور تعداد زیادی انهار سنتی و اشتراکی، آب قنوات دائر و موجود شهرستان را در اراضی روستاهای ذیحق توزیع می نمایند. که از معرفی آنها خودداری گردید . (مانند کانال قنات اشرف آباد ، زمان آباد و کانال قنات امین آباد و کانال قنات گل تپه و ....)

 

 

 

 

نام مسیل و یا نهر

طول بازه در حوزه شهرستان (کیلومتر)

مطالعات تعیین بستر و حریم (کیلومتر)

آگهی عمومی

(کیلومتر)

میله گذاری

(کیلومتر)

مسیل یا نهر طبیعی مافتون

(نهر زهتابی و خروجی دوم )

5/23

-

-

-

مسیل فیروزآباد (قوچ حصار)

21

-

-

-

نهر طبیعی فیروز آباد ، قلعه نو

7/4

-

-

-

کانال ورامین گرمسار

23

23

23

-

مسیل (رودخانه فصلی) چهل قز

4/9

1

-

-

مسیل (رودخانه فصلی) لپه زنک

5/3

-

-

-

 

 

ج- سدها و بندها

 

-بررسی اسناد و مدارک حقابه بری اراضی روستاههای شهرستان ری نشان دهنده حقابه قانونی برخی روستاهها در بخش فشافویه از رودخانه کرج و در بخش کهریزک از رودخانه کن و تعدادی از روستاههای بخش خاوران از رودخانه جاجرود می باشد . در مسیر رودخانه های کرج و کن تعداد قابل توجهی بندهای سنتی انحرافی و انهار انتقال آب وجود داشتند . که در حال حاضر آثاری از بندها مشاهده نمی گردد. و بقایای تعدادی از انهار اشتراکی قابل شناسائی می باشد .

-تعداد 13 بند انحرافی غیرمجاز و شق نهر بر روی مسیل فیروز آباد و رودخانه سرخه حصار جهت برداشت فاضلاب (آب نامتعارف) احداث گردیده ، که از سال 1387 نسبت به تخریب و قلع و قمع آنها متناوباً اقدام گردیده است .  اسامی و مشخصات فنی  بندهای احداثی غیرمجازمذکور برابر جدول ذیل می باشد .

 

 

ردیف

نام بند

نام رودخانه

مختصات UTM

طول بند (متر)

ارتفاع بند (متر)

آبدهی (مترمکعب در ثانیه )

جنس مصالح استفاده شده در بند

درصد تصرف حریم و بستر

دفعات اجرای حکم (تخریب)

X

Y

1

حمیدآباد

سرخه حصار

547328

3923322

5

3

4/0

بتنی

80

 

2

مقیم آباد

سرخه حصار

548911

3926896

10

2

7/0

خاکی

70

 

3

طالب آباد

سرخه حصار

548965

3929457

2

1

5/0

دریچه فلزی

80

 

4

قلعه نو

سرخه حصار

547118

3932123

20

5

3

بتنی

100

1

5

فیروزآباد

سرخه حصار

543226

3935529

20

5/0

5

خاکی و سنگی

50

3

6

اشرف آبادوزمان آباد

سرخه حصار

539005

3938508

10

1

2

خاکی و سنگی

50

 

7

چال طرخان

مسیل فیروزآباد

542139

3928804

3

5/1

6/0

بتنی

100

 

8

نجم آباد

مسیل فیروزآباد

542139

3928804

3

5/0

7/0

خاکی و سنگی

100

 

9

فلسطین

مسیل فیروزآباد

542424

3926472

5/2

1

5/0

خاکی

60

 

10

نظر آباد

مسیل فیروزآباد

542528

3925944

8

5/1

5/0

خاکی

60

 

11

فدایی

مسیل فیروزآباد

539678

3934035

5/1

5/1

3/0

دریچه فلزی

30

1

12

عشق آباد

مسیل فیروزآباد

542961

3923669

5/1

2

8/0

دریچه فلزی

100

 

13

اسماعیل آباد

مسیل فیروزآباد

 

 

 

 

 

خاکی و سنگی

80

1

 

 

-تعداد 7 بند تاخیری و تغذیه ای بر روی رودخانه کرج و پایین دست سد فشافویه با اهداف آبخیزداری و آبخوان داری احداث گردیده است . به ترتیب به نام بیجین ، ابراهیم آباد کنارگرد، آراد ، خانلق، حصارچوپان ، خمارآباد و علی آباد .

آب سرریز شده از سد خاکی فشافویه در فصول سیلابی به ترتیب وارد این بندهای تاخیری می گردد.

 

 سدخاکی فشافویه ( کلانتری )

 

-این سد خاکی در سالهای 1369-1372 بر روی رودخانه کرج و در اراضی روستای بیجین بالا از توابع بخش فشافویه احداث گردید .

این سد از نوع خاکی همگن با طول تاج 300 متر و ارتفاع 23 متر و با عرض تاج 5 متر و ظرفیت نهائی مخزن 12 میلیون متر مکعب می باشد . سر ریز این سد بتنی است .

مدیریت این سد که توسط وزارت کشاورزی و جهادکشاورزی احداث گردیده بود، در سال 1372 به شرکت دامگستر واگذار میگردد ، از زمان تشکیل امور منابع آب شهرستان ری موضوع مورد اعتراض بوده و این امور خواستار تغییر در وضعیت مالکیت و مدیریت سد فشافویه بوده است .

نهایتاً در حال حاضر با تبادل تفاهم نامه سه جانبه همکاری در مدیریت بر منابع آب سدفشافویه فی مابین شرکت آب منطقه ای تهران ، سازمان جهادکشاورزی استان و فرمانداری ویژه شهرستان ری ، حقابه قانونی اراضی روستاهای فشافویه از رودخانه کرج به تناسب مقادیر موجود در مخزن سد و حجم ورودی آب ، تأمین خواهد شد.

 

منابع آبی فعلی ورودی به سدفشافویه عبارتند از :

-منابع آب مازاد سیلابی رودخانه کرج

- مقادیر آب رودخانه کن انتقالی از سازه خروجی کانال نواب

-روان آبهای شهرها و شهرکهای واقع در شهرستانهای اسلام شهر و رباط کریم 

 

 

 معرفی مدیران امور

 

ردیف

نام

سال

 1

آقای مهندس علیرضا خانی زاد

از اردیبهشت سال 1387 لغایت بهمن ماه 1391

2

آقای مهندس راما حبیبی

از بهمن سال 1391 لغایت آبان ماه سال 1392

3

آقای مهندس غلامعلی محمدی بیدختی

از آبان سال 1392 لغایت مرداد ماه سال 1396

 4

آقای مهندس سیدمجید سادات حیاط شاهی 

از مرداد ماه سال 1396 تاکنون

 
 
ارتباط با امور
 

 آدرس:   شهرری ، میدان شاه عبدالعظیم ، خیابان قم ، خیابان بغدادی ، نبش آزادان ، پلاک  

کد پستی :  1876784863

 تلفن : 55963734-5

 
 
 

 




آخرین به روزرسانی: 1396/10/25